Hoe komt er vocht in uw woning?

Vochtoverlast kan van buitenaf ontstaan. Nieuwbouwhuizen kunnen de eerste jaren last hebben van bouwvocht. Verder kan vocht ontstaan door lekkages of doorslaande muren. Veel vaker komt het vocht van binnenuit. U kookt, doucht, stookt en misschien rookt u in de woning. Maar ook door transpiratie en ademen ontstaat er vocht. Eén persoon produceert ongeveer 1 à 2 liter vocht per dag door te ademen en te transpireren. In combinatie met douchen, koken enzovoort produceert een gemiddeld gezin ongeveer 12 liter vocht per dag.

Redenen voor ventilatie
Samen met het vocht komen er ook vaak schadelijke stoffen in de woning, die bijvoorbeeld allergieën of luchtwegaandoeningen kunnen veroorzaken. Om vocht en schadelijke stoffen goed af te voeren, is het aan te raden goed te ventileren. Ventileren zorgt ervoor dat er voldoende zuurstof in de woning komt.

Luchten of ventileren?
Er is duidelijk een verschil tussen luchten en ventileren van een vertrek. Bij het luchten van een vertrek wordt er meestal even een raam open gezet om zo verse lucht binnen te krijgen. Als het een beetje waait, hoeft dit maar 10 minuten en bij grondig luchten maximaal 30 minuten. Alleen luchten is echter niet voldoende in vertrekken waar constant mensen aanwezig zijn, omdat het effect kortdurend is. Ventileren is dan beter. Voor goede ventilatie is het belangrijk om een constante stroom van verse lucht te verwezenlijken. Sommige mensen willen liever geen raampje of rooster openzetten, omdat ze denken dat er dan meer gestookt moet worden. Dit is echter niet waar. Een woning met vochtige lucht kost veel meer om te verwarmen, dan een woning met droge lucht. Dus om energie en daarmee kosten te besparen is het verstandig de woning te ventileren door middel van een constante zwakke luchtstroom.

Schimmelvorming?

Vlekken op de muren, groen, bruin of zwart, wijzen op schimmel. Schimmels wonen in warme, vochtige en slecht verluchte omgevingen. Ze wijzen op een hoge vochtigheidsgraad. Het zijn micro-organismen die zich snel verspreiden en veel schade aanbrengen. Bouwconstructie en materialen worden aangetast, maar schimmelvorming leidt ook tot de ontwikkeling van schadelijke stoffen. Die verzwakken de menselijke weerstand en kunnen zelfs allergieën en ademhalingsstoornissen veroorzaken!

Hoe komt het dat er schimmel begint te groeien op de muren?
Vocht in de muren geeft aanleiding tot schimmelvorming.
Enkele mogelijke oorzaken:

-condensatie door de aanwezigheid van koudebruggen en te weinig ventilatie
-onvoldoende verwarming en een te hoge waterdampproductie
-bouwvocht of nieuwe huizen die niet voldoende hebben kunnen uitdrogen
-lekkende leidingen, dakgoten en afvoerbuizen
-slagregens kunnen voor natte binnenmuren zorgen
-kapotte ramen, afgewaaide pannen, beschadigde daken, ...

Wat kan u doen om schimmelvorming te voorkomen?
Zijn de vochtige muren het gevolg van lekken of breuken dan moeten die eerst hersteld worden. Zodra u de vochtproblemen behandelt, zal de schimmel niet meer tevoorschijn komen. U kunt ook uw steentje bijdragen door uw huis droger te houden. Dit kan door beter te ventileren, zelf minder vocht te produceren in huis (bv. wasgoed niet in de huiskamer drogen) en door meer te verwarmen.

Wat is opstijgend vocht?

Opstijgend vocht is één van de meest voorkomende vochtproblemen in huis. Grondwater trekt omhoog de muren in, doordat bouwmaterialen poreus zijn en het water als een spons in zich opnemen. Vooral oude gebouwen krijgen te kampen met dit vochtprobleem. Dit komt doordat panden vroeger niet werden voorzien van een horizontaal vochtscherm. Werd er toch een waterkering geplaatst, dan bestaat de kans dat de roofing inmiddels versleten is en geen bescherming meer biedt tegen het opstijgend grondvocht.

Wat zijn de symptomen van opstijgend grondvocht?
Het probleem manifesteert zich vooral op de bodem van de begane grond tot ongeveer 1,50 meter hoogte. Houten plinten zijn vochtig of rot. Soms is er ook zoutafzetting waarneembaar op de muren. De verf bladdert af en behangpapier lost gemakkelijk. Vaak is er ook sprake van schimmelvorming. Lambriseringen, cementpleisters of waterdichte folies in lood of aluminium worden gebruikt om optrekkend vocht te verbergen.

We onderscheiden twee soorten optrekkend grondvocht:

Capillair vocht: poreuze muren zuigen het grondwater op en verspreiden het naar de bovenliggende bouwmaterialen
Hygroscopisch vocht: in het grondwater zitten oplosbare zouten. Eenmaal het water verdampt is, blijven de zouten achter wat voor vochtige muren zorgt.

Opstijgend vocht mag niet verward worden met doorslaand vocht of condensatievocht.
Elk probleem heeft een andere oorzaak en vereist daarom een specifieke aanpak om doeltreffend te zijn.

Vochtige muren?

Natte of vochtige muren kunnen veroorzaakt worden door condensatievocht, doorslaand vocht of optrekkend vocht. Het laatst genoemde vochtprobleem komt het vaakst voor.

Hoe kan u de oorzaak van het vochtprobleem achterhalen?
Zijn de vochtplekken en eventuele schimmelvorming vooral te zien aan de onderkant van de muur en wordt het minder erg naar boven toe, dan heeft u waarschijnlijk te maken met opstijgend grondvocht. Is het vocht in de muren daarentegen verspreid en niet enkel onderaan gesitueerd, dan is de boosdoener doorgaans regendoorslag of condensatievocht.

Het is niet altijd op zicht te constateren wat de exacte oorzaak is van de vochtproblemen in uw woning. Daarom is het belangrijk om een professionele diagnose te laten stellen door een erkend bedrijf.

Wat is condensatievocht?

Er is sprake van condensatievocht, wanneer waterdamp tegen de koude muur aanslaat. We zien dit vochtprobleem dikwijls opduiken in keukens en badkamers, omdat er tijdens het douchen en koken veel waterdamp vrijkomt, wat condenseert en dus condens vormt op de koude oppervlakte. Maar ook op plaatsen waar geen of te weinig verwarming is voorzien, zoals de slaapkamer of de berging, waar misschien ook uw droogkast of vaatwasmachine staat, is condensvocht een vaak voorkomend probleem.
U merkt het pas wanneer er schimmel op de muren staat, meestal in de hoeken en op het plafond van de ruimte.

Wat kan u doen tegen condensvocht?
Als u zeker weet dat u vocht in de muren heeft als gevolg van condens en dus niet door regendoorslag of opstijgend grondvocht, dan is ventileren of verluchten de beste oplossing. Een goede isolatie is onontbeerlijk, want hierdoor wordt de binnenmuur minder koud, waardoor er geen condensatie meer kan optreden.
Maar let op! Is de isolatie verkeerd geplaatst, dan kan dit zelfs condensatievocht in de hand werken. In uiterste nood kunnen luchtontvochtigers ook helpen.